In de kijker

Body Dismorphic Disorder (BDD)

17 maart 2020

Hoewel de meeste mensen bezig zijn met hoe ze eruit zien en zich wel eens storen aan uiterlijke onvolkomenheden lijkt dit bij een bepaalde groep extremere proporties aan te nemen. Sommige mensen zijn er van overtuigd dat één of meerdere lichaamsdelen afstotelijk zijn, terwijl dit buitenstaanders zelden opvalt. Deze mensen lijden vaak aan het Body Dysmporphic Disorder (BDD), een stoornis in de lichaamsbeleving.

 

Mensen die lijden aan BDD zijn ervan overtuigd dat bepaalde lichaamsdelen erg onaantrekkelijk of misvormd zijn en lijden hier sterk onder. Vaak gaat dit om zichtbare lichaamsdelen, zoals de huid, ogen, neus, oren, lippen. De huid vinden ze bijvoorbeeld te oneffen, de oren te groot, de lippen te fijn. 

Onvolmaaktheden die een buitenstaander zelden opvallen, maar bij mensen met BDD leiden tot gevoelens van walging ten aanzien van zichzelf en schaamte tegenover anderen.  

Bijgevolg spenderen ze veel tijd aan het piekeren over en kijken naar deze imperfecties. Zo kijken ze vaak in spiegels of reflecterende oppervlakten en pulken ze aan de huid. Daarnaast proberen ze de onvolmaaktheden vaak te verbergen of te verbeteren door bijvoorbeeld excessief te gaan sporten of ellenlange schoonheidsrituelen uit te voeren. Ook gaan ze vaak sociale aangelegenheden uit de weg, om negatieve beoordelingen van anderen te vermijden, waardoor sommige cliënten in een sociaal isolement raken. 

 

Behandeling

Mensen die lijden aan BDD melden zich zelden aan in de psychologische hulpverlening. Meestal komen ze bij een dermatoloog of plastisch chirurg terecht met de vraag naar om een cosmetische ingreep. Op die manier hopen ze hun probleem op te lossen, al blijkt dit achteraf zelden het geval te zijn. Kort na de behandeling verlegt de focus zich vaak naar nieuwe/andere uiterlijke imperfecties. Om uit deze vicieuze cirkel te raken is een psychologisch behandeltraject dan ook aangewezen. Onderzoek toonde reeds aan dat een cognitief gedragsmatige behandeling zorgt voor een significante vooruitgang in de gerapporteerde klachten. 

Rekening houdend met en desgewenst ook ingaan op hoe en waarom deze problematiek zich ontwikkeld heeft (Zelfvertrouwen? Sociale angst? Perfectionisme? Negatieve ervaringen in het verleden?...) is het doel van de psychologische behandeling tweeledig:

 

  1.      Veranderen van gedachten en overtuigingen

De negatieve gedachten over de uiterlijke onvolmaaktheden worden eerst in kaart gebracht aan de hand van registratieformulieren. Vervolgens biedt de behandelende psycholoog ondersteuning bij het ombuigen van gedachten en het verder opbouwen van het zelfvertrouwen. Anders denken over zichzelf en de eigen imperfecties kan er immers voor zorgen dat de cliënt zich anders zal voelen en gedragen.

 

  1.      Veranderen van gedrag

Tijdens het tweede deel van de behandeling biedt de behandelende psycholoog ondersteuning bij het geleidelijk afbouwen van niet-helpendegedragingen (zoals zichzelf in de spiegel checken). Daarnaast zullen de dingen die de cliënt uit de weg gaat (bv. sociale contacten, zonder make-up de deur uitgaan) geleidelijk weer opgebouwd worden